Zelfonderzoek
Wanneer u nog maandelijks menstrueert verdient het aanbeveling het zelfonderzoek circa 10 dagen na het begin van de menstruatie uit te voeren. Op dat tijdstip is de borst het minst gespannen en laat zich het beste onderzoeken. Het makkelijkste is als u er een gewoonte van maakt uw borsten tijdens/na het baden, douchen of insmeren af te tasten. De vochtige of ingesmeerde huid vergemakkelijkt het aftasten.
Belangrijk: neem er de tijd voor en laat u niet storen!
Er zijn verschillende methoden voor zelfonderzoek. Uw lichaamsbouw bepaalt wat voor u de beste manier is. Vraag uw arts welke methode hij voor u het meest geschikt vindt.
Hier volgen enkele voorbeelden en tips
- Bekijk uw borsten goed tijdens het staan voor de spiegel
- Met de handen in de zij
- Met naar boven gestrekte armen
- Vragen: Is de grootte, positie of vorm van uw borst veranderd?
Zijn de borsten verschillend van elkaar (figuur B)?
Ziet u bobbeltjes of deukjes (figuur A)?
Ziet u rode vlekken?
Is de tepel ingetrokken, rood of komt er vloeistof uit?
Gaat de borst mee met uw bewegingen?
Is de bovenarm gezwollen (figuur F)?
- Tastonderzoek
Hierbij worden de borsten meestal met de vlak liggende toppen van de drie middelste vingers met kleine ronddraaiende bewegingen en met lichte druk afgetast. Het beste is om elke maand in een vast schema of patroon de gehele borst af te tasten zodat er geen stukjes worden overgeslagen. U kunt bijvoorbeeld in een spiraalvorm van buiten naar binnen of van de buitenkant in rechte lijnen naar de tepel toe werken. (zie tekeningen hieronder). Ter afsluiting neemt u uw tepel tussen duim en wijsvinger en knijpt u er zachtjes in.
Heel belangrijk is ook om de okselholte en het gedeelte tussen borst en okselholte af te tasten! Veel vrouwen vinden het fijn om dit onderzoek onder de douche te doen; met wat zeep of douchegel voelt de borsthuid zacht aan en zijn de ronddraaiende bewegingen gemakkelijk te doen.
-
Terwijl u staat : leg één hand onder uw borst en duw hem een beetje omhoog. Vervolgens tast u de gehele borst af zoals hierboven beschreven.
-
Terwijl u ligt : in deze houding kunt u met name de onderkant van uw borst en het okselgedeelte goed aftasten. Strekt u hiertoe de arm aan de kant van de borst die u ondezoekt naar boven en tast de borst af met uw andere hand.
- Vragen : Voelt u verhardingen, verdikkingen, knobbeltjes of klieren?
Komt er bij het knijpen in uw tepel vocht uit? Wat voor kleur heeft dit?
Wanneer u ook maar de kleinste verandering of bijzonderheid bespeurt, maak dan zonder uitstel een afspraak met uw arts. Hoe eerder borstkanker ontdekt wordt, des te groter is de genezingskans.
WEES NIET BANG: vaak blijken de bij zelfonderzoek gevonden veranderingen goedaardig te zijn (bijvoorbeeld een cyste).
Omdat het nationale mammografische bevolkingsonderzoek jonge vrouwen uitsluit, is het zeker van belang dat vooral jonge vrouwen dit zelfonderzoek uitvoeren.
In het begin kunt u onzeker zijn over wat u voelt. U weet dan misschien nog niet zo goed wat normaal is en wat niet of wanneer er reden is tot zorg. Dat kan een ongerust gevoel geven. Vraag dan uw huisarts om advies. In deze fase kunt u wellicht ook gebruik maken van ervaringen van vrouwen in uw omgeving die al langer borstonderzoek doen.