Gevoelens en verwerking
Ontkenning: er is vaak tijd nodig om een ingrijpende diagnose als kanker te verwerken. Het kan in het begin lijken alsof het niet over u gaat. Het is heel normaal dat het feit dat u kanker heeft slechts stukje bij beetje tot u doordringt. Dit geeft u als het ware de tijd om geleidelijk te wennen aan het idee.
Boosheid: sommige patiënten zijn in eerste instantie vooral boos; boos dat hen dit overkomt, of boos omdat ze niet meer kunnen genezen en op de machteloosheid die ze daarbij voelen. Of boos op hoe de wereld/het leven in elkaar zit, of zelfs boos op God, Allah, de partner, de arts of gewoon op “de anderen”. Het kan gebeuren dat u in zo’n periode uw boosheid afreageert op uw naaste omgeving uit pure frustratie en machteloosheid.
Verdriet: het is heel normaal om verdrietig te worden om de borst die u moet missen of om de ellende van de behandelingen. Of om het feit dat uw leven nooit meer zo zal zijn als vroeger. Patiënten met uitzaaiingen zijn begrijpelijkerwijs heel verdrietig dat zij niet meer kunnen genezen.
Angst: als borstkankerpatiënt kun je bang zijn. Bang om een borst te missen, bang om dood te gaan, bang om pijn te hebben, bang dat je partner of gezin er alleen voor komt te staan.
Somberheid: soms worden patiënten somber en neerslachtig. Ze hebben nergens zin meer in, willen bij wijze van spreken het liefst in hun bed blijven liggen of zich terugtrekken uit hun omgeving of de buitenwereld. Hoewel u kunt schrikken van zulke buien, is het een heel normale reactie tijdens het verwerkingsproces. Als u langer dan een paar weken heel erg somber blijft dan kunt u het beste professionele hulp zoeken.
Onzekerheid: door borstkanker staat uw wereld op zijn kop. Niets lijkt meer zeker in uw leven. U weet niet hoe de behandelingen zullen gaan, hoe u er op zult reageren en of de behandeling succesvol zal zijn. Uw toekomst lijkt ineens veel onzekerder. U hebt misschien het gevoel dat u uw lichaam niet meer vertrouwen kunt.
Eenzaamheid: hoeveel steun u ook krijgt vanuit uw omgeving, u kunt zich toch op bepaalde momenten heel eenzaam voelen. Soms wordt dit gevoel na de behandelingen erger. In het begin is er immers veel aandacht van vrienden en familie. Maar anderen denken vaak dat u na de behandeling uw leven weer oppakt en dat alles weer “gewoon” wordt. Veel aandacht, begeleiding en steun vallen dan weg.
Schuldgevoel: soms voelen borstkankerpatiënten zich schuldig, omdat ze het gevoel hebben dat ze te weinig aandacht hebben besteed aan hun gezondheid. Ze hadden hun borsten zelf moeten onderzoeken, ze hadden meer moeten sporten, niet moeten roken etc.
Krachtig en sterk: soms krijgt u misschien juist het gevoel dat u de borstkanker aan het overwinnen bent, of in staat bent uw situatie met al zijn onzekerheden te accepteren. Dingen waar u tegenop zag vallen mee. Uw omgeving ziet dat u het aankunt en reageert opgelucht. U heeft soms het gevoel dat u iedereen bij de hand neemt.
Hoe krijgt u meer grip op uw situatie
Veel patiënten met borstkanker hebben, met name in het begin, vaak het gevoel dat alles hen overkomt en dat zij zelf geen enkele grip hebben op de situatie. In die gevallen kan het helpen om actief te proberen weer meer greep op uw situatie te krijgen. Hier zijn verschillende manieren voor:
- Door het verzamelen van informatie . Over borstkanker is veel specifieke informatie te vinden, zoals bijvoorbeeld op deze website of de website van de BorstkankerVereniging Nederland (www.borstkanker.nl ). Informatie kan houvast geven, maar kan echter ook vragen oproepen of zelfs ongerust maken. Schrijf deze vragen of zorgen op en bespreek ze met uw arts of oncologieverpleegkundige
- Door erover te praten . Het kan een enorme opluchting zijn te praten over uw gevoelens met uw partner, vrienden of lotgenoten. Een luisterend oor kan veel spanning wegnemen.
- Door erover te schrijven . Wanneer u het moeilijk vindt om over uw gevoelens te praten, kan het bevrijdend zijn om ze op te schrijven. Veel vrouwen houden een dagboek bij. Dit biedt vaak ook houvast omdat u het later nog eens kunt teruglezen, wat weer kan helpen om alles wat er gebeurd is te verwerken.
- Door uw tranen de vrije loop te laten . Uw gevoelens kunnen zo overweldigend zijn dat het onmogelijk is ze onder woorden te brengen. Een stevige huilbui kan enorm opluchten.
- Door zelf het heft in handen te nemen . De behandeling van kanker kost veel tijd en energie. U kunt daardoor in de verleiding komen alles maar over u heen te laten komen. Een actieve houding helpt echter om om te gaan met negatieve gevoelens. Verdiep u in de behandelingsmethoden en beslis hierover samen met uw arts. Ga vast uitzoeken hoe het zit met borstprothesen, een pruik en dergelijke.
- Door goed voor uzelf te zorgen . Door sommige behandelingen kan uw uiterlijk veranderen. U moet een borst missen, uw haar kan uitvallen, uw huid kan droog worden, u wordt bleker, dikker of juist magerder. Extra aandacht voor uw uiterlijk is dan geen overbodige luxe. Een goed verzorgd uiterlijk en leuke nieuwe kleding geeft immers vaak een beter gevoel. U mag uzelf in deze moeilijke periode best eens extra verwennen!
- Door afleiding te zoeken . Probeer geregeld even te ontkomen aan het ziek zijn door iets te doen dat u leuk vindt. Lees een mooi boek, luister naar muziek, ga schilderen, maak een wandeling, ga fietsen, tuinieren of ga op vakantie (als de behandeling dat toelaat). U kunt ook beginnen met een cursus die u altijd al wilde volgen. Indien uw gezondheid dit toelaat is het goed om te gaan sporten. Dit heeft behalve een gunstig effect op uw lichamelijke conditie ook een positief effect op uw stemming. Overleg met uw arts over het beste inspanningsniveau.
Door professionele hulp te zoeken. Wanneer u veel moeite heeft met de verwerking van wat er met u gebeurt, weinig steun ondervindt vanuit uw omgeving, of als u langer dan een paar weken erg somber bent, dan kunt u het beste professionele hulp zoeken. Uw arts of verpleegkundige kan u doorverwijzen naar een maatschappelijk werker, psycholoog of psychiater.